Prawa człowieka – artykuły


Jak określono prawa człowieka?

“Prawa człowieka to prawa Twoje i moje” – to jedno z haseł upowszechniających ideę praw człowieka.

Podstawowe prawa człowieka – poszanowanie życia i godności każdej istoty ludzkiej – obowiązują w większości dominujących religii i prądów filozoficznych na świecie. Walka o prawa człowieka miała różny przebieg w różnych krajach. Dla przykładu, na Węgrzech wielokrotnie wybuchały powstania chłopów pańszczyźnianych (1514/1710). Ich kulminacją był rok 1848, w którym zniesiono pańszczyznę i wprowadzono wolność prasy. Sięgając jeszcze bardziej wstecz, już w 1215 roku w Anglii w Wielkiej Karcie Swobód podpisanej przez tamtejszych baronów i króla Jana Bez Ziemi wprowadzono konstytucyjne ograniczenia władzy despotycznego monarchy. W nowszej historii można znaleźć w całej Europie wiele przykładów ruchów, których uczestnicy walczyli o wolność i prawa człowieka.

Prawa te zostały zapisane w dokumentach międzynarodowych, uzgodnionych przez państwa, wyznaczających i potwierdzających standardy ochrony praw człowieka. Najbardziej znanym z nich jest Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1948 roku – określone w niej zasady nadal mają wielki wpływ na to, co dzieje się na świecie. Mimo iż Deklaracja ta formalnie nie ma mocy obowiązującej, jednak została usankcjonowana przez międzynarodowe zwyczaje i praktykę, a zawarte w niej zasady zostały włączone do konstytucji wielu państw; są też często przywoływane przy rozpatrywaniu spraw sądowych.

Czerpiąc inspirację z Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Rada Europy opracowała Konwencję Ochrony Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, którą przedstawiła do podpisania swoim wówczas 14 państwom członkowskim w 1950 roku. Konwencja miała istotne znaczenie z trzech powodów:

  • każde państwo będące jej sygnatariuszem („Wysoka Układająca się Strona”) gwarantowało wszystkim ludziom tak określone prawa i wolności,
  • był to pierwszy traktat międzynarodowy dotyczący praw człowieka, przewidujący określone procedury służące ich ochronie,
  • parlamenty i organy władzy sądowniczej uzyskały dzięki niej trwały punkt odniesienia w kwestiach praw człowieka, do którego mogły odwoływać się przy ustanawaniu i interpretowaniu prawa. Ta ostatnia kwestia zyskała szczególne znaczenie w ostatnich latach, kiedy nowopowstałe kraje demokratyczne Europy Środkowej i Wschodniej dołączyły do grona państw członkowskich Rady Europy.

Konwencja ta to traktat międzynarodowy, którego sygnatariuszem może być każde państwo członkowskie Rady Europy. Podpisanie jakiegokolwiek traktatu międzynarodowego to wyraz zaufania ze strony głowy państwa (lub jej przedstawiciela) do zawartych w nim treści. Żeby traktat stał się dla danego państwa wiążący, musi być ratyfikowany – zwykle oznacza to wyrażenie zgody przez parlament krajowy na jego podpisanie, a następnie podjęcie działań umożliwiających wprowadzenie go w życie zgodnie z obowiązującą w tym państwie procedurą. Aby zyskać moc obowiązującą, Konwencja musiała być podpisana i ratyfikowana przez co najmniej 10 państw. Od 1950 roku tekst Konwencji był kilkakrotnie nowelizowany i uzupełniany – do chwili obecnej przyjęto łącznie 12 protokołów dodatkowych, uwzględniających zmieniające się okoliczności i potrzeby. Zanim protokół dodatkowy wejdzie w życie, musi być także podpisany i ratyfikowany przez określoną liczbę państw. Konwencja jest dokumentem prawnie wiążącym państwa i związku z tym napisana została językiem prawnym.

Skomentuj

Please log in using one of these methods to post your comment:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


%d blogerów lubi to: